Terugblik energiehubs: Techniek is óók nog het probleem

The Green Village biedt daarvoor een ideale proeftuin: innovaties kunnen hier op kleine schaal worden getest, waardoor technische en financiële knelpunten zichtbaar worden vóór grootschalige uitrol. Dat geldt bijvoorbeeld voor experimentele warmtenetten, maar ook voor de integratie van verschillende energiesystemen binnen één gebied.

Uit de praktijk

Een praktijkvoorbeeld kwam uit het Westland. Rob Goudriaan van Anexo vertelt over de energiehub die daar is aangelegd. Wat begon als een vraagstuk rondom het terugleveren van zonnestroom, bleek al snel breder te liggen. Een netstudie liet zien dat vooral de toekomstige elektriciteitsvraag – onder andere door elektrisch vrachtvervoer – een knelpunt zou worden. Daarnaast speelde de complexiteit van verschillende netniveaus een rol: juist op het onderliggende net trad congestie op, terwijl één partij direct op het middenspanningsnet was aangesloten.

Die complexiteit leidde tot een bredere discussie over publieke versus private netten, interoperabiliteit, datatoegang en cybersecurity. Zeker dat laatste onderwerp werd benadrukt: een succesvolle hack kan in korte tijd grote financiële en reputatieschade veroorzaken, waardoor digitale veiligheid vanaf het begin onderdeel moet zijn van het ontwerp van een energiehub.

Een ander praktijkvoorbeeld was het Slim Strandnet waar Jan Rien van der Stouwe van Kersten Techniek over vertelde: een lokaal energienet met één middenspanningsaansluiting en daarachter een privaat netwerk voor bedrijven en publieke partijen. Succesvolle aansturing bleek afhankelijk van uitgebreide en zorgvuldig geplaatste bemetering. Grote verbruikers blijven lastig te sturen, omdat hun energiegebruik direct samenhangt met menselijk gedrag. Ook hier kwam cybersecurity weer nadrukkelijk naar voren, zeker bij het gebruik van externe prijsprikkels en niet-Europese hardware.

Getest op The Green Village

Na de pauze kwam de combinatie van warmte en elektriciteit aan bod. Mohammed Hussein van HyER Power presenteerde een systeem waarin een warmtepomp wordt gekoppeld aan een brandstofcel op waterstof. De restwarmte van de brandstofcel wordt benut, wat het systeem efficiënt maakt en tegelijkertijd minder afhankelijk van het elektriciteitsnet. Tests bij The Green Village leverden niet alleen technische inzichten op, maar onderstreepten ook het belang van open kennisdeling en transparantie over uitdagingen.

Ook gebouwen zelf blijken een belangrijke rol te kunnen spelen. Binnen het Acapulco-project wordt op The Green Village onderzocht hoeveel flexibiliteit gebouwen kunnen bieden om het elektriciteitsnet te ontlasten. Dat potentieel is groot, mits het comfort van gebruikers binnen acceptabele grenzen blijft. Interessant was de observatie dat mensen temperatuurstijgingen in een gebouw vaak accepteren, terwijl afkoeling als minder prettig wordt ervaren. De techniek, zoals het gebruik van faseovergangsmaterialen (PCM’s), biedt kansen, maar roept tegelijk nieuwe vragen op over efficiëntie en warmteverlies.

Gemeente Delft

Tot slot werd de bredere stedelijke opgave geschetst door Sebastiaan Knepper van Gemeente Delft. De gemeente staat voor de uitdaging om tegelijk te verduurzamen en circa 15.000 woningen te bouwen. Dat vraagt om slimme ruimtelijke afwegingen, zoals de inpassing van honderden extra middenspanningsstations. Niet elke wijk leent zich voor dezelfde oplossing: warmtenetten passen beter bij compacte bouw, terwijl warmtepompen logischer zijn in ruimere wijken. Voor de tussenvormen is innovatie nog hard nodig, variërend van alternatieve energiedragers tot het structureel verlagen van de energievraag.

De middag werd afgesloten met rondleidingen langs de energiehubs op het terrein en een informele borrel, waarbij kennis en ervaringen verder werden uitgewisseld.