Op weg naar een volledig biobased groendak

Geleerde lessen van Roofed Green Tray

Groene daken zijn er al in verschillende soorten en maten. Maar wist je dat traditionele groendaken voor zo’n 50 – 75% uit plastic bestaan? Dat kan beter, vond Jennifer de Jonge, architect voor de dieren en oprichter van Faunest. Haar uiteindelijke doel? Een volledig zelfvoedend, biobased groendak.

Wol in groene daken

Jennifer deed al enige tijd onderzoek naar de Nederlandse wolstapel toen ze een Wolhackathon bij The Green Village mede-organiseerde. Slechts een klein gedeelte van die stapel is geschikt voor kleding of stoffering. “De rest wordt vaak gezien en behandeld als afval, terwijl wol unieke, waardevolle eigenschappen heeft. Super zonde om te verwerken in verbrandingsovens waardoor dit verloren gaat”, aldus Jennifer.

In veel groendaken wordt steenwol toegepast als neutrale basis en waterbuffer. Maar steenwol is nauwelijks recyclebaar, stimuleert weinig bodemleven en is energie-intensief in productie. Volgens Jennifer kan wol de functies van steenwol vervangen, en zelfs verbeteren.

"Steenwol kan alleen water tussen de haren opnemen, maar wol kan dat ook ín de vezel. Wol werkt als een spons die water vasthoudt en bij droogte langzaam weer afgeeft. Ook heeft wol een isolerende werking en houdt het de wortels koeler, waardoor planten minder temperatuurstress ervaren."

Testen op The Green Village

2,5 jaar geleden begonnen de testen op het dak van de garagebox op The Green Village, in samenwerking met Babylondaken en Circuwall. De Roofed Green Tray bestaat uit een houten krat van resthout met daarboven een laag wilgentenen en een laag schapenwol die als natuurlijke spons en isolatie werkt. Deze lagen hebben elk hun eigen verteringstempo, waardoor het dak uiteindelijk volledig biobased kan functioneren.

De aanleg ging heel gemakkelijk. De kratjes zijn licht, maar wel zwaar genoeg om te blijven liggen. Het water kon onder en door de houten kratjes stromen en bleef daardoor niet liggen, waardoor het hout niet verrotte.

Tijdens de testperiode onderzocht het team vragen als: Wat is de isolatiewaarde van wol? Hoe reageert wol op verschillende weersomstandigheden? Hoe composteren de materialen?

Resultaten

Waar steenwol beperkend is voor bodemleven, ontstond in de wol van de Roofed Green Tray juist veel bodemleven. “Dit proces ging echter wel te snel en de wol was helemaal verdwenen. Door de open structuur van de wol konden jonge plantjes er snel doorheen groeien en wortels creëren.” De vertering ging echter zó snel dat de planten niet genoeg tijd hadden om een eigen wortelnet te vormen dat de wol kon vervangen.

Uit de testperiode kwamen twee belangrijke conclusies naar voren. Ten eerste is er een extra laag nodig tussen het hout en de wol: nu staan de plantjes feitelijk direct op het hout, waardoor de wollaag te snel composteert. Daarnaast lag er nu alleen sedum. Andere plantensoorten, met verschillende wortelstructuren en verteringstempo’s, kunnen bijdragen aan een stabielere en meer gebalanceerde opbouw van het biobased dak én de lokale biodiversiteit.

Samen werken aan een biobased groendak?

De Roofed Green Tray is nog niet af, maar heeft veel potentie. Jennifer wil het product graag doorontwikkelen met partners die kennis, kunde en financiële middelen hebben om het materiaalonderzoek voort te zetten:

"Ik zoek partijen, zoals groendakkwekers, die samen met mij het biobased groendak verder willen brengen. Op basis van echte prestatiedata, zoals isolatiewaarde en waterbuffering, zodat biobased materialen op werkelijke waarde worden ingezet. Daarbij is onderzoeksgeld essentieel."

Wil jij Roofed Green Tray verder helpen? Neem contact op met Jennifer de Jonge (jennifer@architectvoordedieren.nl).