Minder energieverbruik én een gezond en comfortabel binnenklimaat, dat is het doel van Fresh-r. Het decentrale ventilatiesysteem met warmteterugwinning werd in het DreamHûs getest. Inmiddels worden er jaarlijks honderden systemen geïnstalleerd. Tijd om in te checken bij Fresh-r ondernemers Hans en Jelle.
Het ventilatiesysteem van Fresh-r maakt gebruik van warmte uit afgevoerde lucht door het terug te winnen en opnieuw te benutten. Zo bespaart het systeem energie. In 2012 is de Fresh-r in samenwerking met de TU Delft circulair ontworpen in het project ‘Breathing Windows’. Ruim een decennium later werd het apparaat opgehangen in DreamHûs, waar werd getest of decentrale warmteterugwinning in een standaard rijwoning een goede oplossing kan bieden.
De geteste Fresh-r werkt vraaggestuurd. Een ingebouwde CO₂-sensor meet continu de luchtkwaliteit en verhoogt de ventilatie wanneer dat nodig is. Als er niemand thuis is, blijft het systeem op een laag niveau ventileren. Bewoners krijgen altijd voldoende frisse lucht zonder onnodig warmteverlies.
“Je wil de ventilatievolumes alleen opvoeren als er daadwerkelijk mensen aanwezig zijn,” legt Hans uit. “Dan combineer je warmteterugwinning met slimme sturing.”
Fresh-r werkt veel samen met energieadviseurs. Zij kijken met name naar de energiebesparing van het systeem, terwijl uit feedback van bewoners blijkt dat zij vooral waarde hechten aan comfort. Hans vertelt: “Een groot voordeel van warmteterugwinning is dat er geen koude buitenlucht rechtstreeks binnenkomt. Binnenkomende lucht wordt voorverwarmd met warmte uit de afgevoerde lucht. Daardoor voelen bewoners minder tocht, blijft de temperatuur stabieler en is het dus comfortabeler.”
Dit zag Fresh-r ook terug in een groot renovatieproject in Hengelo, waar het systeem in 160 appartementen werd geïnstalleerd: “Bewoners reageerden vooral enthousiast op het verbeterde comfort.”
Fresh-r richt zich momenteel vooral op woningcorporaties, grote renovatieprojecten en verduurzamingstrajecten van bestaande woningen, vertelt Jelle: “Onze ‘on the wall’-versie is makkelijk te installeren. Er zijn slechts twee gaten in de buitenmuur nodig. Daardoor kan het systeem relatief snel worden geplaatst zonder grote verbouwingen.”
“Bij zo’n renovatie moet je isoleren én ventileren,” gaat Hans verder. “Dan is decentraal ventileren een heel interessante oplossing.”
Jelle ziet ook kansen voor particuliere woningeigenaren. “We richten ons nu veel op corporaties en grotere projecten, maar ook de particuliere markt is steeds interessanter. Zeker wanneer er verduurzamingssubsidies beschikbaar zijn.”
De ondernemers achter Fresh-r hebben hun internationale ambities al werkelijkheid gemaakt. Hans: “We hebben 250 studentenkamers van Massachusetts Institute of Technology (MIT) voorzien van een eigen ventilatie-unit. In Duitsland is het systeem toegepast bij de renovatie van een groot gemeentehuis in meer dan vierhonderd kantoren. Een centraal ventilatiesysteem bleek daar vanwege brandveiligheidseisen complex en kostbaar. Een decentrale oplossing bood uitkomst.”
Sinds de eerste prototypes heeft Fresh-r het systeem verder ontwikkeld, vertelt Hans: “De oorspronkelijke unit is ontworpen voor toepassing in spouwmuren en had daarom een plat, hoog ontwerp. Plaatsing in de spouwmuur is niet vaak toegepast, daarom is de behuizing doorontwikkeld. De nieuwste versie is compacter en eenvoudiger te installeren.”
Niet alleen het uiterlijk is veranderd: “We ontwikkelen onze eigen regeltechniek, waardoor we eenvoudig nieuwe functies kunnen toevoegen. En naast CO₂-metingen zijn er inmiddels mogelijkheden voor dauwpuntregeling en fijnstofmetingen. In de toekomst kunnen verschillende sensoren bepalen wanneer extra ventilatie nodig is en wanneer juist niet.”
Deze gegevens worden verzameld en geanalyseerd op een online platform. Daarmee wordt inzichtelijk hoeveel warmte het systeem terugwint. In de winter is dat ongeveer 250 watt. Hans: “Met de gegevens kunnen we veel beter laten zien wat de effecten zijn. Dat helpt richting energieadviseurs die berekeningen maken voor verduurzamingsprojecten.”
Voor Fresh-r was de test op The Green Village waardevol omdat het systeem kon worden getest in een standaard Nederlandse bewoonde rijwoning. “Het is belangrijk dat we kunnen aantonen dat het systeem goed werkt in dit type woning,” zegt Hans. “Dat geeft vertrouwen richting opdrachtgevers en bewoners. De verzamelde data helpen daar ook bij.”
De komende jaren verwacht Fresh-r verdere groei van decentrale ventilatieoplossingen. Ze werken naast de bestaande units aan een kleinere uitvoering voor slaapkamers. Of die nog getest gaat worden op The Green Village? Dat gaan we zien!
Corstian van Rijswijk van Universiteit Utrecht neemt samples bij Seasonal Storage System voor zijn PhD onderzoek.
Doe mee als student óf laat jouw EMS- of batterijsysteem hacken tijdens Hack the Power Grid op 24 november en 3 december 2026.
Hoe kan een lokaal open edge-systeem bijdragen aan het beter benutten van het elektriciteitsnet?
Op 3 september gaf staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Klimaat en Groene Groei) het startschot voor het Samenwerkingsprogramma Energiemanagementsystemen. Overheid en bedrijfsleven werken hierin samen aan het opschalen van de sturing van vraag en aanbod van energie.
Met een succesvolle pilot op The Green Village heeft startup HeatLift Dynamics een belangrijke mijlpaal bereikt: ze hebben laten zien dat hun innovatieve drukwisselaar succesvol kan worden geïntegreerd in een warmtepomp. Met lessen uit zeven maanden testen op zak, zijn oprichters én jeugdvrienden Sake Smits en Ryan Dillmann klaar voor de volgende stap in het verduurzamen van industriële warmte.
Hoe verduurzamen we bestaande woningen, zonder bewoners maanden in de kou te zetten? Dat is een van de grote vragen in de energietransitie. Yuri Bree van Inventum Technologies vertelt over de nieuwste innovatie die in DreamHûs werd getest: de BEN Dual-AIR. Een warmtepomp zonder buitenunit, die ventilatielucht en buitenlucht combineert.
The Green Village zoekt een Senior Projectmanager Energietransitie.
